Borsa algı yönetimi ve gerçekler

Borsada Algı ve Gerçekler

                Borsanın en temel yapı taşı hisse senetleridir. Hisse senetlerini yatırımcı inanarak ve güvenerek satın alır. Bunun sonucunda hisse senediyle beraber fiilen firmayla  sözleşme imzalamış olur. Hisse senetlerine yaygın olarak hisse senedi (Kağıt) denir. Kısa olması sebebiyle yazımızda hisse senetlerine hisse senedi (Kağıt) diyeceğiz.

Algı Yönetimi İçin Gerekli Olanlar

                İlgilendiğiniz kağıdı aldığınızda artık algı savaşlarına açık hale gelirsiniz. En büyük rakibiniz artık kendi duygularınızdır. Bu aşamada iki temel kavramı bilmenizde fayda vardır. Bunlar spekülasyon ve manipülasyondur.

Borsada Algı Yönetimi Spekülasyon

                Spekülasyon : Borsada spekülasyon, bir hisse senedinin spot (o günkü alım satım fiyatı) fiyatında meydana gelebilecek değişimlerden hisse senedinin değerini oluşturan şirketin finansal yapısı veya büyüme potansiyeline bakarak değil yüksek risk barındıran finansal işlemler yaparak kar sağlamaktır.

Borsada Algı Yönetimi Manipülasyon

Manipülasyon : gerçek olmayan bilgilerle, işlemlerle menkul kıymet hisse senetlerin değerini düşürmek, yükseltmek veya belirli bir seviyede durmasını sağlamak için yapılan işlemlerdir.

                Sıklıkla karıştırılan Spekülasyon ve Manipülasyon birbirinden tamamen farklı iki kavramdır. Öncelikle finans piyasalarında manipülasyon yapmak suçtur ancak spekülasyon yapmak suç teşkil etmez. Spekülasyon gelecekte oluşması tahmin edilen fiyat hareketlerinden kar elde etmeye çalışmaktır. Yükselen hisse senedi satılarak, düşen hisse senedinde ise hisse sayısını artırarak kar sağlanır. Hisselerden sadece fiyatları artarken değil, fiyatları düşerken de kar elde edilebilir

Son yıllarda, sosyal medya platformlarında yayılan asılsız haberler ve söylentiler, yatırımcıların yanlış yönlendirilmesine neden olabiliyor. Bu nedenle, güvenilir kaynaklardan bilgi edinmek her zamankinden daha önemli hale geldi.

                Borsa yatırımcısı duyduğu veya çeşitli iletişim kanallarından öğrendiği bilgilerden hangisinin spekülatif, hangisinin manipülatif bilgi olduğunu net bir şekilde ayırt edebilmelidir. Başarabilmek için mutlaka sahip olduğu kağıdı çok iyi tanıması gerekir.

                Manipülatif bilgilerle yükselen hisse sonsuza kadar yükselecek algısı borsa manipülatörleri tarafından bilgi kanallarına servis edilir. Aynı algı düşen hisse de de oluşturulmaya çalışılır. En büyük rakibinizin kendi duygularınız olduğunu söylemiştim. Bu noktada artık yükselen kağıdınız sonsuza kadar yükselecek algısıyla satamayacak ve karınızı realize edemeyeceksiniz.

                Düşen hisse senedi (Kağıt)ta da benzer senaryo cereyan eder. Düşen kağıdınızın sonsuza kadar düşmeyeceği algısı ile kağıdım bu kadar değersiz değil diyerek zarar kes yapamayacaksınız.

                Yukarıda açıkladığım kavramların anlamlarını açıklayalım :

Kar realize Etmek : Bir kağıdı satarak, olumlu fiyat farkından yararlanmaya kar realizasyonu denir.

Zarar Kes :Zarar etmeye başlayan kağıdınızdan daha fazla zarar etmemek için işaret özelliği taşıyan belli destek noktalarından satmaya denir.

Destek Noktası :Satıcıların artık satmaya isteksiz oldukları fiyat seviyesini

Direnç Noktası :Alıcıların artık almaya isteksiz oldukları fiyat seviyesini ifade eder.

                Borsa duygusallığa açık bir alandır. İnsanların devamlı kar elde etme isteği, manipülatör ve / veya spekülatörlerin iştahını kabartan en önemli sebeptir. Borsayla ilgilendiğinize göre sizler de kar elde etme, olumsuz maddi sıkıntılardan kurtulma ve zengin olmaya çalışıyorsunuz demektir. Hislerinizi akılınızla yönetemez, duygularınıza ve algılarınıza yön vermezseniz tehlikelere açık hale gelirsiniz.

                Şirketinizle ilgili gerçeklerin ne olduğunu mutlaka bilmelisiniz. Şirket ile ilgili önemli bilgileri bilmek zorundasınız. Bankaların veya aracı kurumların mobil veya bankacılık sayfalarında bu temel bilgilere ulaşabilirsiniz.

Alış Fiyatı, Satış Fiyatı, Günün en düşük değeri, Günün en yüksek değeri, Son 1 yılın en düşük değeri, Son 1 yılın en yüksek değeri, Dolaşımda olan adet sayısı, O gün işlem gören adet sayısı, Taban Fiyat, Tavan Fiyat, F/K değeri, PD/DD, PD(TL), PD(USD), Adet, Hacim, Önceki gün Kapanış, Fiili Dolaşım Sayısı, En SD Kar, Net Kar, Sermaye, Bilanço değerlerine ulaşabilir ve görsel olarak aracı kurumunuzun size sunduğu grafiklerden de yararlanabilirsiniz.

                Emir : Borsada alım veya satım yapma yönünde yapmak isteğiniz işlemi merkezi kayıt kuruluşuna iletme eylemini ifade eder.

Aracı Kurum : Sizinle MKK arasında işlemlerinizi iletme görevini üstlenen kurumu ifade eder.

                MKK :Dar manada hisse senetleri ile bunların sahiplerinin kimler olduğunun bilgisini tutan resmi kurumu ifade eder.

                Yatırım yaptığınız hisse senedinin sizin şirketiniz olduğunu düşünün. Şirketinizle ilgili neler bilirdiniz ?

• Şirketimi kaç liraya kurdum ?
• Ne iş yapıyorum ?
• Ne kadar mal alımım var ?
• Ne kadar mal satıyorum ?
• Yurt içine ne kadar mal satıyorum ?
• Yurt dışına ne kadar mal satıyorum?
• Bu yıl ne kadar kar / zarar elde edeceğim ?
• Yeni fabrikalar yada yeni işyerleri kuracak mıyım ?
• İşletmemin ömrü ne kadar olacak ?
• İşletmemi bekleyen fırsatlar neler?
• İşletmemi bekleyen riskler neler ?
• Şirket sadece bana mı ait yoksa ortaklarım var mı?
• Hangi ürünleri kullanıyorum ?
• Ürünleri / hammaddeleri üretebiliyor muyum?

…..

Gibi detaylı bir çok sorunun cevabını bilmelisiniz. Fakat ne yazık ki çoğu hisse yatırımcısı bu soruların cevabını bilmeden yatırım yapıyor. Ters algı ile elinizdeki hisse senedi (Kağıt)lardan olabiliyorsunuz. Spekülatör / Manipülatörler bu gerçeğin fakındalar.

               Temel ticaret ilkelerinden biri de mal alırken kazanılır. Hisse senetleri alınırken en dip seviyeden, satma zamanında da en üst seviyeden satılmaya çalışılır. Alma zamanlarında olumsuz haber sisteme yüklenir, bu haber maksimum derecede abartılır. Hisse sahipleri ümitsizliğe kapılır ve elindeki hisse senedi (Kağıt)ları ederinin çok altında satarlar.

Dijitalleşmenin artmasıyla birlikte, algoritmik işlemler ve botlar aracılığıyla piyasalarda yapay hareketler oluşturulabiliyor. Yatırımcıların bu tür dinamiklere karşı bilinçli olması gerekiyor.

Elinizdeki kağıdı bütün yönleriyle tanırsanız borsa oyunlarına gelmez, oyun kurucu siz olursunuz. Bu bilgi sayesinde hangi değerlerin maksimum değer (Direnç), hangi değerlerin minimum değer(destek) olduğunu bilir stratejilerinizi ona göre belirlersiniz. Bir hisse senedi hangi fiyattan alınır, hangi fiyattan satılır bilgisini bilmenin verdiği konforla isabetli işlemler yapabilirsiniz.

Borsada Algı Yönetiminden Nasıl Uzak Dururum ?

Manipülasyonlara maruz kalmanızın sebebi bilgi yetersizliğinden gelir.Borsa bilgi sahibi insanlar tarafından yatırım yapılması gereken çok önemli bir mecradır.Borsa da yatırımlara başlamadan önce bu konuda eğitim almanız birikimlerinizi doğru yatırımlar yaparak büyütmeniz ve kaybetmemeniz için üzerinde durmanız gereken tek konudur. Finansal okuryazarlık eğitimleri ve seminerler, yatırımcıların algı yönetimi tuzaklarına düşmemesi için faydalı araçlardır. Bilinçli yatırımcılar, piyasadaki manipülatif hareketleri daha kolay tespit edebilir.

Bir hisseyi nereden alacağını nereden satacağını bilen,

Neden aldığını neden sattığını bilen,

Kendine bilgisine güveni olan borsa yatırımcısının fikirlerini kimse manipüle edemez.